Vijf banden. Dat is alles wat Brazilian jiu jitsu voor volwassenen kent, en daarmee wijkt het af van vrijwel elke andere vechtsport. Je doet er lang over, soms jaren per kleur, en juist daardoor betekent een promotie écht iets.
Hieronder staat de volgorde en betekenis van alle jiu jitsu banden op een rij, van wit tot zwart, inclusief de strepen die je binnen één kleur kunt verdienen, de banden die kinderen dragen en het verschil met de judo-banden waar veel ouders het systeem van kennen.
Wat is de volgorde van de jiu jitsu banden?
Wit, blauw, paars, bruin, zwart. Dat is de hele reeks voor volwassenen. Meer smaken zijn er niet, en daarom is elke band in BJJ een serieuze mijlpaal. Alle vijf de kleuren staan bij Brazilian jiu jitsu bij Sportschool Herbert in Ede door elkaar in de zaal, want beginners en gevorderden trainen hier met elkaar en niet in aparte hokjes.
Globaal staat elke kleur voor een fase:
- Witte band: je leert de basis: posities, ontsnappingen en de eerste verdedigingen. Ook wie al ervaring heeft in een andere sport, begint hier.
- Blauwe band: de fundamenten zitten er, en op de grond red je jezelf goed. Benieuwd hoe die stap eruitziet? In onze gids over de progressie van witte naar blauwe band staat het stap voor stap.
- Paarse band: de “halfweg-band”, waarin je een eigen spel ontwikkelt en vaak al beginners op weg helpt.
- Bruine band: verfijning. De techniek is er, dus gaat het nu om timing, detail en consistentie.
- Zwarte band: het bewijs van jarenlange, trouwe training. Wat daar allemaal bij komt kijken, beschreven we apart in de zwarte band in Brazilian jiu jitsu.
Onderschat die tweede band niet. Iemand met een blauwe band heeft er al een jaar of twee sparring op zitten en weet op de grond precies wat hij doet, ook tegenover iemand die zwaarder en sterker is. In hoe gevaarlijk is een BJJ blue belt? gaan we daar verder op in.
Hoe lang doe je over elke jiu jitsu band?
Reken op één tot tweeënhalf jaar per band. De hele weg van wit naar zwart duurt bij de meeste mensen zo’n tien jaar of langer.
De docenten van Sportschool Herbert in Ede kijken niet naar de kalender, maar naar wat je op de mat laat zien: je techniek, je sparring en hoe je met je trainingspartners omgaat. Er is geen vast examenmoment dat je “moet halen”. Je band komt wanneer je er klaar voor bent.
Als vuistregel, bij twee tot drie trainingen per week:
- Wit naar blauw: ongeveer 1 tot 2 jaar
- Blauw naar paars: ongeveer 2 tot 3 jaar
- Paars naar bruin: ongeveer 1,5 tot 2 jaar
- Bruin naar zwart: ongeveer 1 tot 2 jaar
Dat lijkt lang. Het is ook precies waarom die band iets waard is: hij valt niet te kopen, niet te versnellen en niet te bluffen, want op de mat blijkt binnen twee minuten of je kunt wat je kleur belooft. Niemand in de zaal in Ede vraagt hoe snel je hem haalde. Wel hoe vaak je komt. Consistentie wint het hier altijd van talent.
Wat betekenen de strepen (degrees) op een BJJ-band?
Tussenstappen binnen één bandkleur heten strepen, in het Engels degrees of stripes. Kleine witte tape-streepjes op het zwarte (of rode) uiteinde van je band, maximaal vier per band. Zo zie je bij Sportschool Herbert in Ede meteen of iemand net een nieuwe band heeft of al richting de volgende promotie groeit. Is die vierde streep binnen, dan komt bij de volgende promotie de nieuwe bandkleur in beeld.
Die streepjes doen twee dingen. Voor jou zijn het haalbare tussendoelen, want van wit naar blauw is een lange weg en elke streep bevestigt dat je op koers ligt. Voor de docent zijn ze een hulpmiddel bij het indelen van de groep: wie spart met wie, en wie neemt een beginner op sleeptouw.
Bij de zwarte band verandert de betekenis. Daar tellen de degrees door (eerste graad, tweede graad, enzovoort) en staan ze niet meer voor techniek die je nog moet leren, maar voor jaren van lesgeven en bijdragen aan de sport. Nico traint na al die jaren nog elke week zelf mee in de zaal: sparren, en anderen beter maken. Dat is waar die graden over gaan.
Welke jiu jitsu banden zijn er voor kinderen?
Kinderen hebben tot ongeveer 16 jaar een eigen bandensysteem. Na wit volgen grijs, geel, oranje en groen, vaak met tussenvarianten (zoals grijs-wit of geel-zwart). Pas vanaf hun zestiende stappen ze over naar het volwassenensysteem, en daar is de blauwe band de eerstvolgende stap.
Veel kinderen leggen bij Sportschool Herbert in Ede de basis voor het grondgevecht via judo. Met Kids Judo (7–12 jaar) leren ze vallen, beheerst worstelen en respect voor hun trainingspartner, en dat zijn precies de vaardigheden waarmee ze later moeiteloos doorstromen naar BJJ.
Waarom een apart kindersysteem? Omdat een kind van negen zich niet laat motiveren door een doel dat twee jaar verderop ligt. Kinderen ontwikkelen zich in een ander tempo dan volwassenen, en de extra kleuren zorgen dat er vaker iets zichtbaar wordt afgevinkt. Dat houdt de zin om te komen overeind.
Hoe zien banden, examens en diploma’s er voor jonge kinderen uit? Onze complete oudergids over judo voor kinderen loopt het stap voor stap door.
Wat is het verschil tussen jiu jitsu banden en judo-banden?
Het verschil zit in het aantal en in het tempo. Judo kent voor volwassenen zes kleuren (wit, geel, oranje, groen, blauw, bruin) vóór de zwarte band, BJJ heeft er maar vier, en je traint per BJJ-band aanzienlijk langer.
Beide sporten staan bij Sportschool Herbert in Ede op het rooster, dus dat verschil is er dagelijks te zien: een judoka haalt zijn eerste kleurenbanden doorgaans binnen enkele maanden tot een jaar, terwijl een BJJ’er zijn witte band meestal ruim een jaar draagt voordat er een blauwe voor in de plaats komt.
De invulling verschilt ook. Judo werkt met een vast examenprogramma per band: worpen, houdgrepen en kata die je moet beheersen. Hoe dat precies zit lees je in ons artikel over het judo banden- en slippensysteem. In BJJ bestaat zo’n vast landelijk examen niet. Je hoofddocent beoordeelt je totale niveau, en kijkt vooral naar wat je in sparring laat zien.
Ze vullen elkaar goed aan. De staande worpen uit judo en het grondspel uit BJJ zijn twee helften van hetzelfde verhaal, en wie beide traint groeit in allebei sneller.
Zelf je eerste band verdienen? Kom gratis proeftrainen
Een bandensysteem begrijp je het snelst door er middenin te staan. Bij Sportschool Herbert in Ede stap je binnen zoals je bent, zonder ervaring en zonder eigen gi, want iedereen in die zaal is ooit als witte band begonnen. Train een les Brazilian jiu jitsu mee en merk zelf waarom die eerste streep zo lekker voelt.