Judo wordt in Ede steeds populairder. Wie er een paar keer naar heeft gekeken ziet waarom: techniek, timing en kracht door elkaar, en worpen die variëren van dramatische luchtmanoeuvres tot subtiele maar krachtige vegen die je bijna niet ziet gebeuren.
De-Ashi-Barai hoort bij die tweede soort. Vaak vertaald als de “Geavanceerde Voetveeg”, en een techniek die je als judoka in Ede zeker wilt beheersen. Spectaculair is het niet. Geen brute kracht nodig, alleen precisie en timing, en misschien juist daarom een van de meest bevredigende technieken die er zijn om uit te voeren. Hieronder de biomechanica, de fasen en de trainingstips die bij deze klassieke veeg horen.
Wat is De-Ashi-Barai?
Eerst een misverstand uit de weg: dit is niet Okuri-Ashi Barai. De twee lijken op elkaar en worden voortdurend verward, maar De-Ashi-Barai vraagt minder kracht en is moeilijker te timen.
Waar het om gaat is één enkel moment. Je tegenstander beweegt, en er is een fractie waarin zijn gewicht van zijn voorste voet af is, en precies daar veeg je die voet weg. Dat venster is klein. Lukt dat, dan loopt de balansverstoring zonder onderbreking over in een beslissende worp, en heeft tori er nauwelijks kracht voor nodig.
Je hoort hem een “beginnersveeg” noemen, en dat is precies verkeerd om. Beginners krijgen hem inderdaad vaak te zien. Zien is niet kunnen. Maar de precisie en timing die nodig zijn om hem echt te laten werken maken dit tot een van de moeilijkste technieken om in judo te beheersen.
Daar staat iets tegenover. Lukt hij een keer tijdens een randori-sessie bij Sportschool Herbert in Ede, dan hoor je dat aan de rest van de zaal.
De Biomechanica van De-Ashi-Barai
Alles draait om dat ene moment waarop de voet van uke even gewichtloos is. Kracht doet hier bijna niets. Timing en precisie dus, en dit zijn de spieren die daarbij het werk doen:
-
- Quadriceps en hamstrings: Vooral de spieren aan de binnenkant van de dij: de adductor brevis, de adductor longus en de gracilis. Zij bewegen het been zijwaarts, en zonder hun kracht en snelheid krijg je deze techniek simpelweg niet voor elkaar.
-
- Kuiten en tibialis anterior: Zij bepalen waar de voet van tori staat en onder welke hoek de veeg komt. Daar zit je nauwkeurigheid, en je balans.
-
- Core-spieren: De rectus abdominis en de obliques houden het bovenlichaam van tori stabiel, laten het gewicht tijdens de veeg soepel verplaatsen en bewaken de balans.
-
- Deltoids en latissimus dorsi: Hiermee beheert tori zijn grip en trekt hij aan het bovenlichaam van uke. Dat versterkt de balansverstoring (kuzushi) en levert precies de destabilisatie op die de worp nodig heeft.
Fasen van De-Ashi-Barai
-
- Kuzushi: Het breken van de balans
Duwen en trekken is hier niet genoeg. Je hebt beweging in uke nodig om deze veeg effectief uit te voeren, en die beweging moet onverwacht komen en snel zijn, anders zet hij zijn voet gewoon weer neer. Te langzaam is mislukt.
De manier die werkt: trek aan uke, maar beweeg zelf niet naar achteren. Stap opzij, zodat uke gedwongen wordt zijwaarts mee te komen. Doe je dat goed, dan dient die zijwaartse beweging als het equivalent van kuzushi, breekt uke’s balans, en staat de veeg opgezet.
-
- Tsukuri: Positioneren voor de veeg
Tsukuri werkt hier anders dan bij worpen die op kracht leunen. Je verschuift je stappen zo dat je je eigen balans behoudt terwijl je je lichaam uitlijnt met de beweging van uke.
Één detail maakt het verschil. Stap iets verder weg dan je bij een typische zijstap zou doen, want net dat stukje extra geeft je de hefboomwerking en de stabiliteit die je nodig hebt om de veeg uit te voeren. Een halve voet scheelt alles.
-
- Kake: Uitvoeren van de veeg
Hier komt de techniek tot leven, en hier is de timing onverbiddelijk. Één snelle, scherpe beweging, net boven de mat, en de voet van uke is weg onder hem. Zo snel gaat dat.
Wat mensen over het hoofd zien zijn de handen. Die houden gedurende de hele beweging de controle, want tori is verantwoordelijk voor hoe uke landt, en een veeg waarna je partner hard neerkomt is geen goede veeg. Uke wordt in een veilige en gecontroleerde val geleid, of het was geen De-Ashi-Barai.
Visuele Demonstraties
-
- Technische Uitleg: KODOKAN De-Ashi Barai
-
- In Competitie: Ochiru’s De-Ashi Barai
Trainingstips voor De-Ashi-Barai
-
- Focus op timing boven kracht: De veeg werkt het best op het moment dat het gewicht van uke van die voet af is.
-
- Train met bewegende partners in Ede: Zo krijg je gevoel voor voetwerkdynamiek en timing, en dat gaat dieper dan een oefening op de plaats.
-
- Oefen met verschillende grepen: Mouw-revers, kraaggrepen. Hoe meer varianten je tijdens de trainingen in Ede oefent, hoe veelzijdiger je wordt.
-
- Neem balans- en coördinatieoefeningen op in je routine: Eenbenige squats bijvoorbeeld. Stabiliteit en controle komen daar rechtstreeks uit.
-
- Oefen consequent: Wen eraan iets verder en sneller te stappen dan je tegenstander. Anders komt die timing nooit precies goed.
Techniek in plaats van pure kracht. Dat is de filosofie van judo, en er is geen worp die het duidelijker maakt dan deze. Wie hem een keer over zich heen heeft gekregen begrijpt meteen waarom er zo weinig spierkracht bij komt kijken, want er valt niets om je tegen te verzetten: je voet is er simpelweg niet meer.
Wil je in Ede verder komen als judoka, dan is dit een uitstekende manier om je judospel naar een hoger niveau te tillen, al is het maar omdat je er niet sterker van hoeft te worden, alleen oplettender. Effectief en elegant tegelijk, en dat is een combinatie die je niet vaak tegenkomt in een arsenaal.
Alom bewonderd als iemand hem prachtig uitvoert. Evenzeer gevreesd als je zelf de uke bent.
Daarom begint het bij Sportschool Herbert in Ede ook niet bij vegen, maar bij vallen. Valbreken is de eerste techniek die je leert, en pas als dat zit durf je een worp echt te ondergaan. In de judovloer zit een speciaal veer- en dempsysteem, volgens ons de beste judovloer van Nederland, en juist bij een techniek als deze merk je daar het meeste van.
Nico staat in de zaal in Ede na al die jaren nog elke week zelf op de mat, sparren en anderen beter maken.