Kijk naar beroemde judoka’s en hun mooiste momenten, en je ziet meteen waar de nobele judosport om draait: technische perfectie, discipline en diep respect voor de tegenstander. De historische zege van Anton Geesink in Tokio. De vlijmscherpe uchi-mata van Mark Huizinga in Sydney. Zulke legendarische prestaties blijven inspireren, voor de beginner op de tatami net zo goed als voor de budoka die er al twintig jaar staat.
Welke Nederlandse judolegendes schreven geschiedenis op de mat?
De rijke geschiedenis van het Nederlandse judo houden we bij Sportschool Herbert in Ede graag levend, want pioniers als Anton Geesink en Wim Ruska hebben de standaard gezet waar alles daarna aan wordt afgemeten. Hun successen op het wereldtoneel bewezen dat toewijding en tactisch inzicht grenzen verleggen. In onze dojo in Ede vertellen we die verhalen nog steeds, met trots, aan kinderen die de namen zelf niet kennen.
Over beroemde judoka’s en hun mooiste momenten praten zonder 1964 te noemen gaat niet: de Olympische Spelen in Tokio. Judo stond voor het eerst op het olympische programma, en de Japanners gingen uit van goud in alle gewichtsklassen, de prestigieuze Open Klasse voorop. De reus uit Utrecht dacht daar anders over. In een zinderende finale stond Anton Geesink tegenover de Japanse volksheld Akio Kaminaga, en met een onberispelijke houdgreep (kesa-gatame) hield hij zijn tegenstander twintig seconden lang op de grond. Goud.
De overwinning was niet wat dat moment onvergetelijk maakte. Dat kwam door wat er direct erna gebeurde. Uitzinnige Nederlandse supporters wilden de tatami bestormen, en Geesink hield ze tegen met een kalm, beslist handgebaar. Eerst een diepe, respectvolle buiging naar Kaminaga en de scheidsrechter. Die ene seconde pure sportiviteit maakte hem op slag wereldberoemd en geliefd in Japan, en vatte de hele budo-filosofie samen in één beeld dat in elke dojo nog wordt naverteld.
Kort daarna zette Wim Ruska Nederland opnieuw op de kaart, tijdens de Spelen van München in 1972. Wat hij daar deed heeft tot op de dag van vandaag niemand geëvenaard: twee gouden medailles in hetzelfde toernooi, zowel in het zwaargewicht als in de Open Klasse. Explosieve tiltechnieken. Onverschrokken vechtlust. Een icoon voor generaties judoka’s, en in Nederland nog jaren daarna het gezicht van de sport.
Wat maakt de gouden worp van Mark Huizinga in Sydney zo iconisch?
In de lessen judo bij Sportschool Herbert in Ede komt de fenomenale techniek van Mark Huizinga regelmatig langs als schoolvoorbeeld. Zijn goud op de Spelen van Sydney in 2000 laat zien hoe timing, balansverstoring en jarenlange herhaling samenkomen in één perfecte seconde. Voor sporters in Ede blijft die iconische worp het bewijs dat technische precisie werkt, ook wanneer je tegenover iemand staat die sterker is dan jij.
Brons in Atlanta in 1996, en daarna naar Sydney met één doel: het allerhoogste podium. Zijn toernooi verliep vlekkeloos, en de kers op de taart was de finale in de klasse tot 90 kilogram tegen de Braziliaan Carlos Honorato. Enkele minuten in de partij zag Huizinga een opening in de balans van zijn tegenstander.
Toen ging het snel. Een razendsnelle instap, en daar was zijn kenmerkende uchi-mata (binnendeworp). Honorato vloog door de lucht en kwam kaarsrecht op zijn rug op het canvas terecht: Ippon! Bij Huizinga en zijn coach barstte alles los. Wereldwijd geldt die worp nog altijd als een van de mooiste en technisch meest volmaakte ippons uit de olympische geschiedenis, precies omdat hij laat zien dat judo niet over brute spierkracht gaat maar over het benutten van de kracht en beweging van de ander.
Wie zijn internationaal de meest indrukwekkende judoka’s aller tijden?
Buiten onze landsgrenzen tilden titanen als Teddy Riner en Ryoko Tani de sport naar ongekende hoogtes, en bij Sportschool Herbert in Ede volgen we dat met veel bewondering. Die onvermoeibare trainingsarbeid en jarenlange dominantie werken als inspiratiebron voor iedereen die in Ede de mat op stapt, ook voor wie zelf nooit een wedstrijd zal draaien. Kampioenen worden gemaakt. Dagelijks, en niet op de dag van de finale.
Onder de absolute grootheden springen deze namen er direct uit:
- Teddy Riner (Frankrijk): Een record dat vermoedelijk nooit meer valt: 154 opeenvolgende partijen ongeslagen, bijna tien jaar lang. Meerdere olympische titels op zak, waaronder goud voor eigen publiek in Parijs 2024. Focus en mentale veerkracht maken op dat niveau het verschil. Niets anders.
- Ryoko Tani (Japan): In haar thuisland kennen ze haar als ‘Yawara-chan’. Ruim een decennium domineerde Tani de categorie tot 48 kilogram. Vijf Olympische Spelen, elke keer eremetaal mee naar huis, waaronder tweemaal goud. Met haar kenmerkende seoi-nage (schouderworp) en bliksemsnel voetenwerk was ze vrijwel onverslaanbaar.
- Yasuhiro Yamashita (Japan): Deze levende legende sloot zijn carrière af met 203 opeenvolgende overwinningen. Zijn mooiste moment kwam in 1984 in Los Angeles: een ernstige kuitspierscheuring in een eerdere ronde, en tóch op karakter de finale gewonnen.
Waarom inspireert de judotraditie van respect en sportiviteit ons nog steeds?
Kernwaarden als ‘Jita Kyoei’ (wederzijdse voorspoed en respect) zitten in alles wat we bij Sportschool Herbert in Ede doen. Bij de allerkleinsten en bij volwassenen zien we in onze zaal in Ede hetzelfde gebeuren: die traditionele waarden maken de sportomgeving veilig, en de groep hecht. Winnen met bescheidenheid, verliezen met opgeheven hoofd. Dat leert judo je.
Opvallend aan de mooiste momenten van beroemde judoka’s: er zit vrijwel nooit onsportief gedrag of overdreven borstklopperij bij. Jigoro Kano richtte judo aan het einde van de negentiende eeuw op met een duidelijk pedagogisch doel. Sterke, evenwichtige mensen vormen die een positieve bijdrage leveren aan de samenleving. Dat was het idee.
Die filosofie begint in Ede al op jonge leeftijd. Kinderen van 3 tot 6 jaar doen bij Sportschool Herbert Tuimel judo, waarin vallen, rollen en samenwerken spelenderwijs aan bod komen, en waar Jan Christiaan Herbert de lessen samen met Nico Herbert geeft. Van 7 tot 12 jaar stromen ze door naar het reguliere kids judo, met techniek, conditie en wederzijds respect. Vriendschappen en vaardigheden voor het leven, opgebouwd op de mat, en dat is uiteindelijk waar ouders na een paar jaar over vertellen als je vraagt wat judo hun kind heeft gebracht.
Hoe helpen historische judomomenten bij het opbouwen van zelfvertrouwen?
Legendarische partijen bekijken leert je één ding: vallen hoort bij opstaan. Die les geven we bij Sportschool Herbert in Ede dagelijks mee. In Ede zien we sporters daardoor niet alleen fysiek sterker worden, maar ook mentaal groeien in hun dagelijks leven, wat meestal het eerst opvalt aan hoe ze thuis of op school met tegenslag omgaan. Uitdagingen op de mat overwinnen levert zelfverzekerdheid op. Ook buiten de zaal.
Er is een beroemd Japans gezegde voor: Nana korobi ya oki (zeven keer vallen, acht keer opstaan). Geen kampioen kwam boven zonder nederlagen te incasseren. Mark Huizinga verloor talloze partijen voordat zijn gouden uchi-mata zat. En Riner moest op zijn beurt leren omgaan met de gigantische druk van altijd favoriet zijn.
Valbreektechnieken en stoeispelen leren je iets simpels: de grond is niet je vijand. Daarmee is judo een van de beste manieren van gericht weerbaarheid trainen. Je leert stevig in je schoenen staan, je eigen grenzen aangeven, en die van iemand anders respecteren. Zeven jaar of veertig, dat maakt niets uit. Op de mat ontdek je vroeg of laat dat je tot veel meer in staat bent dan je van tevoren dacht, en dat inzicht blijft.
Zelf de magie van de tatami voelen bij Sportschool Herbert?
Bij Sportschool Herbert in Ede ben je welkom om die sfeer van respect en sportieve uitdaging zelf te voelen. Onze trainers begeleiden je in Ede stap voor stap op de judomat, wat je leeftijd of conditie ook is. Vraag een gratis proefles aan en zet de eerste stap naar je eigen mooiste momenten op de mat.