Okuri-eri-jime is een traditionele verwurging (shime-waza) binnen het judo en géén klem (kansetsu-waza). Bij deze techniek maakt de aanvaller vanaf de rugzijde gebruik van de revers van het judopak (judogi) om gecontroleerde druk uit te oefenen op de halsslagaders. Hoewel de term klem in de volksmond vaak als verzamelnaam voor submissions wordt gebruikt, richt okuri-eri-jime zich zuiver op de hals en niet op een gewricht zoals de elleboog.
Wat is okuri-eri-jime en is het een verwurging of een klem?
Bij Sportschool Herbert in Ede leren judoka’s dat okuri-eri-jime letterlijk vertaald ‘meeglijdende reversverwurging’ betekent en officieel geclassificeerd is als shime-waza. Het is dus zonder twijfel een verwurging en geen gewrichtsklem, waarbij de eigen kraag van de tegenstander als hefboom fungeert. Binnen onze dojo in Ede leggen we het accent op de verfijnde controle die nodig is om deze techniek technisch zuiver en respectvol uit te voeren.
De Japanse benaming ontleedt de techniek tot in detail: okuri staat voor sturen of meeglijden, eri betekent kraag of revers, en jime duidt op wurgen of afknellen. In tegenstelling tot klemmen die de pezen en gewrichten belasten, werkt deze techniek hoofdzakelijk als een vasculaire verwurging (ook wel een bloedverwurging genoemd). Hierbij wordt de bloedtoevoer via de halsslagaders (arteria carotis) tijdelijk en pijnloos gedempt, waardoor de tegenstander direct moet afkloppen om bewustzijnsverlies te voorkomen.
In het klassieke Kodokan judo behoort okuri-eri-jime tot de meest effectieve grondtechnieken (ne-waza). Doordat de techniek vanaf de rugzijde wordt ingezet, heeft de verdediger weinig tot geen zicht op de aanval, wat het verdedigen ervan uitzonderlijk lastig maakt zodra de handvatten eenmaal stevig verankerd zijn.
Hoe werkt het verschil tussen shime-waza en kansetsu-waza in het judo?
Tijdens de budotrainingen bij Sportschool Herbert in Ede maken we een helder onderscheid tussen shime-waza (verwurgingen) en kansetsu-waza (gewrichtsklemmen). Shime-waza focust zich op de halsstreek om de ademhaling of bloedsomloop te controleren, terwijl kansetsu-waza uitsluitend gericht is op het overstrekken of roteren van het ellebooggewricht. In onze sportzaal in Ede staat het begrijpen van deze anatomische verschillen aan de basis van een veilige trainingsomgeving.
Om de veiligheid van alle sporters te waarborgen, kent de internationale judoreglementering strikte kaders voor beide categorieën:
- Shime-waza (verwurgingen): Technieken zoals okuri-eri-jime, hadaka-jime (blote-armverwurging) en kata-juji-jime (kruisverwurging). Deze technieken beïnvloeden de halsstructuren en vereisen onmiddellijk stoppen zodra de partner afklopt.
- Kansetsu-waza (gewrichtsklemmen): Technieken zoals juji-gatame (gestrekte armklem) en ude-garami (gebogen armklem). Binnen het moderne wedstrijd- en recreatiejudo zijn klemmen op de nek (neck cranks), ruggengraat, polsen, schouders, knieën of enkels ten strengste verboden; alleen de elleboog mag gecontroleerd worden aangevallen.
Het gevaar bij shime-waza ontstaat wanneer een judoka te laat afklopt of de uitvoerder te lang doordrukt, wat kan leiden tot flauwvallen. Bij kansetsu-waza zit het risico in fysieke weefselschade aan ligamenten en botten. Beide techniekgroepen vereisen daarom een hoge mate van zelfbeheersing en wederzijds vertrouwen op de tatami.
Hoe voer je okuri-eri-jime technisch correct en veilig uit?
Onze instructeurs bij Sportschool Herbert in Ede benadrukken dat een succesvolle okuri-eri-jime niet ontstaat door brute spierkracht, maar door een strakke positionering en vloeiende hefboomwerking. Vanuit een dominante positie achter de partner worden de handen kruislings in de judogi geplaatst zonder aan de keel te trekken. In onze lessen in Ede splitsen we de beweging op in heldere, veilige stappen zodat iedereen de controle behoudt.
De stapsgewijze opbouw van een correcte okuri-eri-jime verloopt als volgt:
- Rugcontrole vestigen: Tori (de aanvaller) positioneert zich achter Uke (de verdediger), idealiter met borst-tegen-rugcontact en stabiele beencontrole (haken) om ontsnapping te verhinderen.
- De hoofdpakking (primaire hand): Tori reikt met de dominante arm over de schouder van Uke en pakt de tegenoverliggende revers diep en hoog vast, net onder het kaakbeen.
- De ondersteunende pakking (secundaire hand): De andere arm gaat onder de oksel van Uke door en grijpt de andere revers op borsthoogte vast, waarna deze strak naar beneden wordt getrokken.
- Het meeglijden en afronden: Door de onderste revers naar beneden te trekken, glijdt de bovenste revers strakker om de hals. Door zachtjes het bovenlichaam naar achteren te strekken en de ellebogen naar het eigen lichaam te trekken, ontstaat een gelijkmatige, directe afsluiting van de halsslagaders.
Veiligheid staat hierbij voorop: zodra de greep zit, bouwt Tori de druk gecontroleerd op in plaats van met een ruk te trekken, waardoor Uke ruim de tijd heeft om tijdig en rustig af te kloppen.
Vanaf welke leeftijd en band mag je okuri-eri-jime leren en toepassen?
Binnen Sportschool Herbert in Ede volgen we zorgvuldig de richtlijnen van de Judo Bond Nederland (JBN), wat betekent dat verwurgingen zoals okuri-eri-jime pas worden aangeleerd vanaf de leeftijdscategorie onder 15 jaar (U15). Jongere kinderen leren eerst vallen, werpen en houdgrepen voordat zij kennismaken met submissietechnieken. Op die manier waarborgen we in Ede de fysieke integriteit en het plezier van elke jonge judoka.
Voor de allerkleinsten bij het Tuimeljudo (3-6 jaar) en de lessen kids-judo (7-11 jaar) ligt het zwaartepunt volledig op motorische ontwikkeling, stoeispelen, tuimelen en de basisprincipes van respect en discipline. Op die leeftijd zijn de nekwervels en spieren nog volop in de groei, waardoor shime-waza en kansetsu-waza reglementair uitgesloten zijn in zowel de les als tijdens wedstrijden.
Pas wanneer judoka’s de U15-leeftijd bereiken en minimaal over de groene of blauwe band beschikken, ontstaat het motorische inzicht en het verantwoordelijkheidsgevoel dat nodig is om technieken als okuri-eri-jime veilig te trainen en toe te passen in het randori (vrij oefengevecht).
Welke rol speelt afkloppen bij het veilig trainen van verwurgingen?
Bij Sportschool Herbert in Ede beschouwen we afkloppen (het Japanse ‘maitta’) als het allerbelangrijkste onderdeel van de vechtsportetiquette. Afkloppen is geen teken van zwakte of verlies, maar een essentieel communicatiemiddel dat blessures voorkomt en wederzijds vertrouwen opbouwt. In onze trainingsruimte in Ede geldt de onvoorwaardelijke regel: direct stoppen zodra er wordt getikt.
Omdat okuri-eri-jime de bloedtoevoer snel kan reduceren, is alertheid vereist van zowel Tori als Uke:
- Fysiek tikken: Tik minimaal twee keer duidelijk met de vlakke hand op de partner of op de mat.
- Verbaal afkloppen: Zeg luid en duidelijk “stop”, “tik” of “maitta” wanneer de handen vastzitten of niet kunnen bewegen.
- Voeten gebruiken: Indien beide armen klem zitten, tikt de judoka hoorbaar met de voetzolen op de mat.
Door een open dojosfeer te creëren waarin ego’s aan de kant worden gezet, kunnen judoka’s op een ontspannen en veilige manier experimenteren met complexe verwurgingen zonder bang te hoeven zijn voor fysieke overbelasting.
Waarom is okuri-eri-jime ook zo effectief binnen Braziliaans Jiu-Jitsu?
Ook voor beoefenaars van Braziliaans Jiu-Jitsu bij Sportschool Herbert in Ede is de mechanica van okuri-eri-jime direct herkenbaar en uiterst waardevol. Binnen BJJ vormt deze techniek de basis voor geavanceerde rugaanvallen zoals de ‘bow and arrow choke’ en sliding collar submissions. Zowel judoka’s als BJJ-ers in Ede profiteren enorm van het kruisbestuiven van elkaars kennis op het gebied van gi-grepen en rugcontrole.
In het grondgevecht van BJJ wordt enorm veel tijd besteed aan de ‘back take’ en het behouden van rugcontrole met behulp van hooks en de zogeheten seatbelt-grip. Zodra de aanvaller de revers van de gi te pakken heeft, biedt okuri-eri-jime een ontsnappingsbestendige manier om het gevecht te beëindigen. Zelfs als de tegenstander probeert weg te draaien, trekt de meeglijdende revers de verwurging vaak alleen maar strakker aan.
Het meester worden in deze traditionele techniek verrijkt zodoende elke vechtsporter, ongeacht of de focus ligt op klassiek judo, moderne zelfverdediging of submission grappling.
Wil je zelf veilig leren judoën bij Sportschool Herbert in Ede?
Ben je nieuwsgierig geworden naar technieken zoals okuri-eri-jime, of wil je op een laagdrempelige en veilige manier werken aan je conditie, zelfvertrouwen en weerbaarheid? Bij Sportschool Herbert heten we jong en oud van harte welkom op onze matten. Vraag vandaag nog een gratis proefles aan en ervaar zelf de dynamiek en kameraadschap van judo in Ede!