
De bjj mount is een van de meest dominante en herkenbare controleposities binnen het Braziliaans Jiu-Jitsu, waarbij de bovenste vechter schrijlings bovenop de romp van de tegenstander zit. Deze positie biedt maximale mechanische controle, beperkt de bewegingsvrijheid van de onderliggende persoon drastisch en opent talloze mogelijkheden voor submissies zoals klemmen en verwurgingen. Het beheersen van zowel de controle vanaf de bovenkant als het tijdig ontsnappen vanaf de onderkant vormt de absolute basis van effectief grondvechten.
Wat is de bjj mount precies en waarom is deze positie zo dominant?
De bjj mount is een grondpositie waarin je met je knieën aan weerszijden van de borst of buik van je trainingspartner zit om volledige controle over het gevecht uit te oefenen. Bij Sportschool Herbert in Ede leren we beoefenaars dat deze positie zo krachtig is omdat de zwaartekracht in je voordeel werkt en de tegenstander vrijwel geen heupbeweging meer heeft. Het is een fundamenteel onderdeel van ons curriculum in Braziliaans Jiu-Jitsu om te begrijpen hoe hefboomwerking hier sterker is dan pure spierkracht.
Binnen wedstrijdvormen, zoals die van de International Brazilian Jiu-Jitsu Federation (IBJJF), levert het bereiken en stabiliseren van de mount maar liefst vier punten op. Dit is de hoogste score die voor een enkele positieovergang wordt toegekend. Deze waardering is niet willekeurig: wie zich onderop in een gecontroleerde mount bevindt, kan nauwelijks effectieve aanvallen lanceren en moet al zijn energie richten op overleven en verdedigen.
De biomechanica van de mount berust op het elimineren van de zogeheten ‘frames’ van de tegenstander. Normaal gesproken gebruikt de verdediger armen en benen als afstandhouders om ruimte te creëren. Vanuit de mount bevindt het zwaartepunt van de aanvaller zich direct boven het middenrif of de borst van de verdediger, waardoor die frames worden ingeklapt. Hierdoor kan de bovenste persoon zijn volledige lichaamsgewicht ontspannen laten rusten, wat leidt tot snelle vermoeidheid bij degene die onderop ligt.
Welke verschillende variaties van de mount kom je tegen op de mat?
Binnen de bjj mount onderscheiden we verschillende varianten, variërend van een lage controlerende mount tot een dynamische hoge aanvalsmount. Tijdens de trainingen bij Sportschool Herbert in Ede bestuderen we deze overgangen stap voor stap, zodat leerlingen weten wanneer ze moeten consolideren en wanneer ze moeten aanvallen. Door flexibel te schakelen tussen deze vormen behoud je altijd de overhand op de grond.
De meest voorkomende variaties op de mat zijn:
- Lage mount (Low mount): Hierbij zakt de bovenste persoon met de heupen volledig door tot op het bekken van de tegenstander. Vaak worden de benen ‘ingevlochten’ (grapevines) rondom de onderbenen van de partner. Dit is een pure controlepositie die heupontsnappingen direct neutraliseert.
- Hoge mount (High mount): De knieën schuiven omhoog tot onder de oksels van de tegenstander. De armen van de onderliggende persoon worden hierdoor geïsoleerd van het lichaam, wat de weg vrijmaakt voor armklemmen (zoals de armbar) en verwurgingen.
- S-Mount: Een asymmetrische positie waarbij één been gebogen onder de schouder van de tegenstander ligt en de andere knie strak naast het hoofd staat. Deze vorm creëert enorme neerwaartse druk en is ideaal voor het inzetten van armbars en triangelverwurgingen.
- Technische mount (Technical mount): Deze ontstaat wanneer de onderliggende persoon op zijn zij draait om te ontsnappen. De aanvaller schuift één knie achter het hoofd en plaatst de andere voet plat op de mat om rugcontrole (back take) voor te bereiden.
Hoe behoud je maximale controle over je tegenstander vanuit de bjj mount?
Maximale controle behouden in de bjj mount draait niet om krampachtig vasthouden, maar om gewichtsverdeling en een breed steunvlak. Op de matten van Sportschool Herbert in Ede leren we leden hoe ze met ‘zware heupen’ en actieve voeten kunnen anticiperen op de heupbewegingen van de tegenstander. Deze actieve balans zorgt ervoor dat je ontspannen kunt blijven ademen terwijl je controle uitoefent.
Een cruciaal concept bij mount-controle is het principe van gewichtsoverdracht. Als de tegenstander naar links probeert te bruggen, verplaats je jouw steunpunt (posture) naar de tegenovergestelde zijde met je hand of knie. Door je borst laag te houden en je hoofd aan de juiste kant te positioneren, voorkom je dat je voorover of opzij wordt gerold.
Daarnaast speelt het controleren van het hoofd van de tegenstander een sleutelrol. Een effectieve ‘cross-face’ (waarbij je jouw schouder stevig tegen de kaak van de ander drukt) dwingt het hoofd opzij. Omdat het lichaam altijd de richting van de wervelkolom en het hoofd volgt, kan de onderliggende persoon niet meer krachtig naar je toe draaien om te ontsnappen.
Hoe ontsnap je effectief wanneer je onderop in de mount vastzit?
Ontsnappen uit een bjj mount vereist timing, techniek en kalmte in plaats van pure spierkracht. Bij Sportschool Herbert in Ede trainen we systematisch op de twee fundamentele ontsnappingen: de brug-en-rol (Upa) en de elleboog-knie-ontsnapping (shrimping). Door deze technieken te combineren, creëer je altijd een uitweg, ongeacht het gewicht van je trainingspartner.
De twee pijlers van de mount escape zijn:
- De Trap and Roll (Upa): Hierbij isoleer je aan één zijde zowel de arm als het been van de bovenste persoon, zodat deze aan die kant geen steunvlak meer heeft. Vervolgens maak je een krachtige heupbrug diagonaal over je schouder, waardoor je de tegenstander overrolt en direct in zijn gesloten wacht (guard) terechtkomt.
- De Elbow-Knee Escape: Je draait op je zij, creëert een stevig frame met je onderarmen tegen de heup van de aanvaller en schuift je eigen knie tussen jullie lichamen door (‘shrimpen’). Hiermee herstel je stapsgewijs de half guard of full guard.
De grootste fout die beginners maken onder de bjj mount is het recht omhoog duwen tegen de borst van de tegenstander met gestrekte armen. Dit kost enorm veel energie en nodigt de bovenste persoon direct uit om een armklem of polsklem aan te zetten. Houd je ellebogen altijd strak tegen je eigen ribbenkast om je armen te beschermen.
Waarom is kennis van de mount positie onmisbaar voor zelfverdediging?
In een reële conflictsituatie belanden veel confrontaties uiteindelijk op de grond, waar de mount positie een beslissend verschil maakt. Binnen de lessen van Sportschool Herbert in Ede benadrukken we hoe positionele dominantie je in staat stelt jezelf te beschermen zonder onnodig geweld te gebruiken. Dit principe sluit naadloos aan bij onze modules voor zelfverdediging voor vrouwen en bredere weerbaarheidstraining.
Wanneer je bovenop zit in een zelfverdedigingssituatie, kun je de armen van een agressor controleren en verdere agressie neutraliseren zonder zelf klappen te hoeven incasseren. Liggend onderop is het beheersen van de mount escape van levensbelang om snel weer op te kunnen staan en jezelf in veiligheid te brengen. Grondkennis neemt de paniek weg en vervangt angst door methodische handelingen.
Hoe train je de bjj mount op een veilige en opbouwende manier?
Veiligheid en blessurepreventie staan altijd voorop wanneer we complexe posities zoals de bjj mount oefenen. Bij Sportschool Herbert in Ede hanteren we een gestructureerde didactiek waarbij techniektraining, situationeel sparren en gecontroleerd vrij rollen elkaar afwisselen. Zo bouwen beoefenaars van elk niveau in een respectvolle sfeer stap voor stap zelfvertrouwen op.
Een effectieve trainingsmethode is ‘positioneel sparren’: één partner start in de mount en heeft als doel een submissie te voltooien of positie te behouden, terwijl de ander probeert te ontsnappen naar de guard of weer op te staan. Zodra een ontsnapping lukt of er wordt afgetikt (tap), resetten beide partners de positie. Deze gerichte herhaling zorgt voor snelle spiergeheugenopbouw en een diepgaand begrip van hefboomwerking en balans.
Ervaar de kracht van grondvechten zelf bij Sportschool Herbert
Wil je zelf ervaren hoe techniek en hefboomwerking fysieke kracht kunnen overwinnen, of wil je jouw vaardigheden op de grond naar een hoger niveau tillen? Onze deskundige instructeurs begeleiden je graag in een vriendelijke en veilige trainingsomgeving waar persoonlijke groei centraal staat. Vraag vandaag nog een gratis proefles aan en ontdek wat Braziliaans Jiu-Jitsu voor jouw fitheid, zelfvertrouwen en weerbaarheid kan betekenen.