Een van de meest dominante en herkenbare controleposities in het Braziliaans Jiu-Jitsu is de bjj mount: de bovenste vechter zit schrijlings op de romp van zijn tegenstander. Mechanisch is daar bijna niets tegen te doen. De onderliggende persoon kan zich nauwelijks nog bewegen, terwijl er van bovenaf submissies op hem wachten in de vorm van klemmen en verwurgingen. Wie zowel de controle van bovenaf als de tijdige ontsnapping van onderaf beheerst, heeft de basis van effectief grondvechten in de vingers.
Wat is de bjj mount precies en waarom is deze positie zo dominant?
In de bjj mount zit je met je knieën aan weerszijden van de borst of buik van je trainingspartner. Vanaf daar bepaal jij wat er gebeurt. Bij Sportschool Herbert in Ede leggen we uit waarom dat zo sterk is: de zwaartekracht werkt voor je, en je partner kan zijn heupen vrijwel niet meer gebruiken. In ons curriculum Braziliaans Jiu-Jitsu is die les fundamenteel, want hefboomwerking wint hier van spierkracht.
In wedstrijdvormen zoals die van de International Brazilian Jiu-Jitsu Federation (IBJJF) staan er vier punten op het bereiken en stabiliseren van de mount. Meer levert geen enkele andere positieovergang op. Die waardering is niet willekeurig: wie onderop vastzit in een gecontroleerde mount komt zelf bijna niet meer aan aanvallen toe, en heeft al zijn energie nodig om te overleven en te verdedigen.
De mount werkt doordat de zogeheten ‘frames’ van je tegenstander verdwijnen. Armen en benen zijn normaal gesproken zijn afstandhouders, waarmee hij ruimte maakt. Als jij gemonteerd zit, ligt jouw zwaartepunt recht boven zijn middenrif of borst en klappen die frames in, zodat je je volle lichaamsgewicht ontspannen kunt laten rusten. Dat maakt degene onderop snel moe. Heel snel.
Welke verschillende variaties van de mount kom je tegen op de mat?
Van een lage, controlerende mount tot een dynamische hoge aanvalsmount: de bjj mount kent verschillende varianten. Bij Sportschool Herbert in Ede nemen we die overgangen tijdens de trainingen stap voor stap door, zodat leerlingen voelen wanneer ze moeten consolideren en wanneer ze mogen aanvallen. Schakel vlot, en je houdt de overhand.
Deze varianten kom je het vaakst tegen:
- Lage mount (Low mount): Hierbij ligt het accent op controle: je zakt met je heupen door tot op het bekken van je partner en vlecht je benen vaak in (grapevines) rond zijn onderbenen. Heupontsnappingen komen zo niet van de grond.
- Hoge mount (High mount): Je knieën schuiven omhoog tot onder de oksels van je tegenstander. Zijn armen raken daardoor los van zijn lichaam, en dat opent de weg naar armklemmen zoals de armbar en naar verwurgingen.
- S-Mount: Asymmetrisch: één been ligt gebogen onder de schouder van je tegenstander, de andere knie staat strak naast zijn hoofd. Dat geeft enorme neerwaartse druk en is uitgelezen voor armbars en triangelverwurgingen.
- Technische mount (Technical mount): Deze variant ontstaat zodra de onderliggende persoon op zijn zij draait om te ontsnappen. Je schuift één knie achter zijn hoofd en zet je andere voet plat op de mat, gereed om de rug te pakken (back take).
Hoe behoud je maximale controle over je tegenstander vanuit de bjj mount?
Controle in de bjj mount is geen kwestie van krampachtig vasthouden. Het gaat om gewichtsverdeling. En om een breed steunvlak. Leden van Sportschool Herbert in Ede leren daarom werken met ‘zware heupen’ en actieve voeten, zodat ze de heupbewegingen van hun tegenstander vóór zijn. Dat is actieve balans: je blijft rustig doorademen terwijl je de ander onder controle houdt.
Gewichtsoverdracht is daarbij het kernbegrip. Brugt je tegenstander naar links, dan verplaats jij je steunpunt (posture) met hand of knie naar de andere kant. Blijf laag met je borst en houd je hoofd aan de goede kant, dan rol je niet voorover of opzij.
Daarnaast is het hoofd van je tegenstander een sleutel: druk je je schouder stevig tegen zijn kaak, de zogeheten ‘cross-face’, dan dwing je dat hoofd opzij. Een lichaam volgt altijd de richting van wervelkolom en hoofd, dus krachtig naar je toe draaien om te ontsnappen zit er dan niet meer in.
Hoe ontsnap je effectief wanneer je onderop in de mount vastzit?
Uit een bjj mount ontsnappen vraagt timing, techniek en kalmte, niet pure spierkracht. Bij Sportschool Herbert in Ede werken we systematisch aan de twee basisontsnappingen: de brug-en-rol (Upa) en de elleboog-knie-ontsnapping (shrimping). Combineer je die twee, dan is er altijd een uitweg, ook als je trainingspartner een stuk zwaarder is dan jij.
De twee pijlers onder elke mount escape:
- De Trap and Roll (Upa): Hierbij zet je aan één kant zowel de arm als het been van de bovenste persoon vast, zodat hij daar geen steunvlak meer heeft. Daarna brug je krachtig diagonaal over je schouder, rol je hem om en kom je direct in je gesloten wacht (guard) terecht.
- De Elbow-Knee Escape: Je draait op je zij, bouwt met je onderarmen een stevig frame tegen de heup van de aanvaller en werkt je eigen knie tussen jullie lichamen (‘shrimpen’), waarna je stap voor stap de half guard of de full guard herstelt.
De klassieke beginnersfout onder de bjj mount is met gestrekte armen recht omhoog duwen tegen de borst van de ander. Dat kost bergen energie. Het is bovendien een uitnodiging voor een armklem of polsklem. Houd je ellebogen dus strak tegen je eigen ribbenkast, daar zijn ze veilig.
Waarom is kennis van de mount positie onmisbaar voor zelfverdediging?
Veel echte confrontaties eindigen op de grond, en juist daar maakt de mount positie het verschil, dus in de lessen van Sportschool Herbert in Ede leggen we de nadruk op positionele dominantie: zo bescherm je jezelf zonder onnodig geweld te gebruiken. Datzelfde principe zit in onze modules voor zelfverdediging voor vrouwen en in de bredere weerbaarheidstraining.
Zit je bovenop, dan houd je de armen van een agressor onder controle en stop je verdere agressie zonder zelf klappen te incasseren. Lig je onderop, dan is de mount escape van levensbelang. Opstaan en wegkomen. Grondkennis haalt de paniek eruit en zet er methodisch handelen voor terug.
Hoe train je de bjj mount op een veilige en opbouwende manier?
Veiligheid en blessurepreventie staan vooraan zodra we een positie als de bjj mount oefenen. Bij Sportschool Herbert in Ede wisselen techniektraining, situationeel sparren en gecontroleerd vrij rollen elkaar daarom af. Nico traint zelf nog steeds en staat elke week vol passie op de mat: sparren, en mensen helpen beter te worden. Dat werkt aanstekelijk. Zo bouwt iedereen, op elk niveau, in een respectvolle sfeer zelfvertrouwen op.
Positioneel sparren werkt daarbij goed. Één partner start in de mount met de opdracht een submissie af te maken of de positie te houden; de ander probeert te ontsnappen naar de guard of op te staan. Lukt die ontsnapping, of wordt er afgetikt (tap), dan zetten beiden de positie terug. Door die gerichte herhaling gaat de beweging snel in het spiergeheugen zitten en begrijp je hefboomwerking en balans van binnenuit.
Ervaar de kracht van grondvechten zelf bij Sportschool Herbert
Wil je merken hoe techniek en hefboomwerking pure kracht overtroeven, of wil je je grondwerk naar een hoger niveau brengen? Onze instructeurs begeleiden je in een vriendelijke, veilige omgeving waarin persoonlijke groei voorop staat. Vraag een gratis proefles aan en ontdek wat Braziliaans Jiu-Jitsu doet voor je fitheid, je zelfvertrouwen en je weerbaarheid.